Kadın Sağlığı: Gebelik, Menopoz ve Kadın Kalbi

Okuma süresi: 3 dakika
Kadın sağlığı

Kadın Kalbi: Her Yaşta Sağlık Rehberi

Kalp-damar hastalıkları, kadınlarda da bir numaralı ölüm nedenidir; ancak belirtileri ve risk etkenleri erkeklerden farklı olabilir. Gebelikten menopoza, meme sağlığından tarama testlerine kadar kadınlara özgü konuları kardiyolog gözüyle bu sayfada bir araya getirdik.

Tarama planımı göster Kalp krizi belirtileri

Yaşam evrelerine göre kadın kalbi

Hormonal değişimler, kadın kalbinin risk profilini yaşam boyunca değiştirir. Her evrenin kendine özgü dikkat noktaları vardır.

1
Üreme çağı

Gençlik ve erişkinlik

  • Doğum kontrol hapı ve sigara bir arada pıhtı ve inme riskini artırır
  • Auralı migren ve polikistik over sendromu dikkat ister
  • Genç kadınlarda inme riski
2
Gebelik

Kalp için bir “stres testi”

  • Gebelikte tansiyon yüksekliği ve preeklampsi anne ve bebek için risklidir
  • Gebelik diyabeti ve preeklampsi, ilerideki kalp hastalığının erken habercisidir
  • Preeklampsi
3
Menopoz

Östrojen kalkanı azalır

  • LDL kolesterol ve tansiyon yükselir, göbek çevresinde yağlanma artar
  • Sıcak basmaları, uyku ve yorgunluk sorunları sık görülür
  • Menopoz sonrası değişimler
4
Menopoz sonrası

Düzenli tarama dönemi

Kadınlarda kalp krizi her zaman göğüs ağrısıyla gelmez

Göğüste baskı veya ağrı kadınlarda da en sık belirtidir; ancak kadınlarda eşlik eden ya da tek başına görülen “farklı” belirtiler daha sıktır. Bu yüzden kadınlarda kalp krizi daha geç fark edilir ve tedaviye daha geç başlanır.

Belirtiler 5 dakikadan uzun sürüyorsa beklemeyin, kendiniz araç kullanmayın:

Hemen 112’yi arayın
  • Nefes darlığı
  • Olağandışı, ani yorgunluk
  • Bulantı, kusma, hazımsızlık
  • Sırt, çene veya boyun ağrısı
  • Kolda ya da omuzda ağrı
  • Soğuk terleme
  • Baş dönmesi, sersemlik
  • Mide üstünde baskı veya yanma

Kadınlara özgü kalp risk etkenleri

Tansiyon, kolesterol, şeker ve sigara gibi klasik risk etkenlerine ek olarak, aşağıdaki durumlar kadınlarda kalp-damar riskini artırır. Bunları hekiminize mutlaka söyleyin.

Gebelikte tansiyon ve preeklampsi

İleriki yıllarda kalıcı hipertansiyon ve kalp hastalığı riskini belirgin şekilde artırır.

Gebelik diyabeti

Sonraki yıllarda tip 2 diyabet ve kalp hastalığı gelişme olasılığını yükseltir.

Erken menopoz

40–45 yaşından önce menopoza girmek, kalp-damar riskini erkene çeker.

Polikistik over sendromu

İnsülin direnci, kilo ve kolesterol sorunlarıyla birlikte seyredebilir.

Otoimmün hastalıklar

Lupus ve romatoid artrit kadınlarda daha sıktır ve damar sertliğini hızlandırır.

Meme kanseri tedavisi

Bazı kemoterapi ilaçları ve göğüs ışın tedavisi kalbi etkileyebilir; kardiyolojik izlem gerekir.

~2 kat

Preeklampsi geçiren kadınlarda ileriki yıllarda iskemik kalp hastalığı riski yaklaşık iki, hipertansiyon riski yaklaşık 3,7 kat artmaktadır.Kaynak: Bellamy L ve ark., BMJ 2007 (sistematik derleme ve meta-analiz)

Yaşınıza göre tarama planınız

Yaş grubunuzu seçin, size uyan durumları işaretleyin; hekiminizle konuşmanız gereken kontrolleri listeleyelim.

Öneriler, Türkiye’deki ulusal tarama programları ve uluslararası kılavuzlar esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Size uygun tarama sıklığını hekiminiz belirler.

Konu rehberleri

Kadın sağlığı yazılarına başlıklara göre ulaşın.

Menopoz

Gebelik ve tansiyon

Meme sağlığı ve tarama

İlgili sayfalar

Hipertansiyon Kolesterol Kalp sağlığı Psikolojik ve sosyal sağlık

Son kadın sağlığı yazıları

En yeni yazılar en üstte listelenir.

Tüm kadın sağlığı yazıları →

Sık sorulan sorular

Menopozda hormon tedavisi kalp krizi riskini artırır mı?

Güncel kanıtlar, menopozun ilk 10 yılında ya da 60 yaşından önce başlanan hormon tedavisinin uygun kişilerde kalp açısından genellikle güvenli olduğunu göstermektedir. Ancak kalp hastalığı, inme, pıhtı veya meme kanseri öyküsü olanlarda risk artar. Hormon tedavisi kalbi korumak amacıyla değil, menopoz yakınmalarını gidermek için kullanılır ve karar kişiye göre verilmelidir.

Doğum kontrol hapı kalbe zararlı mı?

Sağlıklı ve genç kadınlarda risk düşüktür. Ancak 35 yaş üstünde sigara içenlerde, kontrolsüz yüksek tansiyonu, auralı migreni ya da pıhtı öyküsü olanlarda östrojen içeren haplar pıhtı, kalp krizi ve inme riskini artırır. Bu durumlarda hekiminiz farklı bir yöntem önerecektir.

Preeklampsi geçirdim; doğumdan sonra ne yapmalıyım?

Preeklampsi, ileride yüksek tansiyon ve kalp hastalığı riskinin önemli bir işaretidir. Doğumdan sonra tansiyonunuzu düzenli izleyin, her yıl kolesterol ve şeker kontrolü yaptırın, sağlıklı kiloyu ve düzenli egzersizi koruyun. Bu öykünüzü tüm hekimlerinize mutlaka söyleyin.

Kadınlarda kalp krizi neden geç tanınıyor?

Kadınlarda nefes darlığı, yorgunluk, bulantı, sırt veya çene ağrısı gibi belirtiler daha sık görülür ve bunlar kalp dışı nedenlere bağlanabilir. Kadınlar da belirtilerini çoğu zaman hafife alır ve geç başvurur. Kalp krizinden şüphelendiğinizde beklemeden 112’yi arayın.

Bu sayfadaki bilgiler ve tarama planı genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tarama programları zaman içinde güncellenebilir; size uygun kontrolleri hekiminizle birlikte planlayın.

Kardiyolog Prof. Dr. Nevrez Koylan’ın kadın sağlığı sayfası, gençlikten menopoz sonrasına kadar her yaşam evresinde kadın kalbini ve kadınlara özgü sağlık konularını bir araya getiriyor. Kadınlarda farklı seyredebilen kalp krizi belirtileri, preeklampsi ve gebelik diyabeti gibi kadınlara özgü risk etkenleri, menopoz döneminin kalbe etkileri ve meme sağlığı anlaşılır bir dille ele alınıyor. Yaşınıza ve öykünüze göre kişisel tarama planınızı görebilir, menopoz, gebelik ve meme sağlığı yazılarına tek sayfadan ulaşabilirsiniz.

Randevu alın