Sokakta Yemek Yemenin Tehlikeleri

Hepimiz çeşitli nedenlerle günün büyük kısmını ev dışında geçiriyoruz. Pek çoğumuz yine çeşitli nedenlerle sabah kahvaltıları ve öğle yemeklerini, hatta bazen akşam yemeklerini bile sokakta yemek zorunda kalıyoruz. Çoğu zaman küçük ve orta boy işletmeler de çalışanlarına yemek çekleri veya yemek kartları vererek onların işyeri dışında yemek yemelerini sağlıyor.
Halbuki dışarıda yediğimiz gıdalardan pekçoğu uzun vadede kalbimizi ve damarlarımızı perişan edecek içeriklere sahip ve biz çoğu zaman bunu hiç hesaba katmıyoruz.

Sokak yiyeceklerinin içindeki besinlerin genel sorunları fazla kalori, fazla doymuş ve trans yağ, fazla un ve/veya şeker ve fazla tuz içermeleri. Bizim damak zevkimiz genel olarak açlıktan kaçınmaya programlı olduğu için yağlı, unlu, tatlı ve tuzlu gıdalar bize lezzetli geliyor. Ancak bu gıdaları uzun süre tüketmek damar sertliği, yüksek tansiyon ve diyabet açısından büyük risk oluşturuyor.
Peki her gün karşılaştığımız ve yemekten zevk aldığımız bu sokak yiyecekleri neler?

Ortalama bir kumpir patatesi 200 gram civarında, bu 150 kalori eder ki en masumu bu. İçindeki teryağ veya margarin ile eklenen kaşar, sosis, salam, mısır, bezelye ve özellikle de üzerine sıkılan mayonez kumpiri lezzetli ama tehlikeli bir besin haline getiriyor.
Yarım ekmek arası döner neredeyse her gün tüketilir hale geldi. Yarım ekmeğin arasına yağlı et ile birlikte patates kızartması konup ekmek de dönerin yağına batırılınca bol karbonhidrat, doymuş yağ ve tuz nedeniyle damarlarınız için nükleer bomba niteliği taşıyor. Kimi arkadaşlar bunun içine de mayonez sıkılmasını istiyorlar (özellikle tavuk dönerde) ki, onlar hepten hapı yutmuş durumda.
Son 10- 15 yıldır hayatımıza girmiş bir sokak yiyeceği. Ucuz ve doyurucu olduğu için genellikle öğrenciler ve ucuzcu çalışanlar tarafından tercih ediliyor. Sandviçin (bazen de yarım ekmeğin) arasına sıkıştırılmış patates kızartması ve üzerine sıkılan bolca mayonez ve ketçaptan oluşuyor. Bir dolu yanmış yağ, bir dolu kalori ve bol miktarda tuz dışında hiçbir besleyici değeri yok. Tercihan, patso satan büfelerin önünden geçmemek için karşı kaldırıma geçin.

Dürüm yine çok tercih edilen bir sokak yiyeceği. Hem telefon siparişlerinde, hem de ayaküstü çok seviliyor. Dürüm yapan sokak kebapçılarından yükselen koku da insanları kendisine çekiyor. Aslında dürüm diğerlerine oranla kalori açısından daha masum, buna karşılık doymuş/trans yağ açısından ise risk yaratıyor. Yukarıdaki değerler 100 gr kebap ve iki lavaş ekmeği içeren bir adet dürüm için.
İstanbulda ilk kez Rumeli göçmenleri tarafından yapılan bir sandviç tipi. Orijinali mayoneezsiz, patates püresi, turşu ve bezelye ile yapılan bir salataya sahipken, şimdi genelde yapılan şeklinde bir adet sosis ve mayonezi bol bir rus salatası var. Bir de mayonezli rus salatası üzerine yeniden bol mayonez sıkılıyor. Aşağıdaki değerler mayonez sıkılmamış halde 100 gr rus salatası ile hazırlanmış bir adet goralı sandviçe ait.
Özellikle telefonla sipariş edilen veya alışveriş merkezinde yenen yemeklerin başında gelen pizza, pek çok tadı içinde barındırması ve hem gözü hem de karnı doyurması açısından çok tercih ediliyor. Ancak, bu tercih de çok masum değil. Tek kişilik bir adet küçük (15 cm çapında) karışık pizzanın içindekileri görüyorsunuz.
Sabah evde kahvaltı etmektense köşedeki pastaneden iki poğaça sardırmak çoğu kişinin tercihi. Ancak o ufacık, iki lokmada bitiveren poğaçalar size önemli tehlike yaratabiliyor.
Yine sabah kahvaltı için tercih edilen ucuz, doyurucu ve çekici bir seçenek de börek. Dışarıda yediğinizin su böreği veya Sarıyer usulü kol böreği olması çok fazla farketmiyor, hepsi size benzer riskler yaratmaya aday. Aşağıda bir porsiyon (250 gr.) kıymalı kol böreğine ait değerleri görüyorsunuz.
Lahmacun yine ucuz, kolay erişilir ve doyurucu olması nedeniyle çok tüketilen bir gıda. Özellikle öğle yemeğinde işyeri siparişlerinde çok yer alıyor. Ancak, kendisi çok çekici olan lahmacunun besin değerleri çok çekici değil. Özellikle yüksek doymuş/trans yağ ve tuz (sodyum) değerlerine dikkat!

Son zamanlarda belirgin artış gösteren sokak pilavcıları çoğu zaman ucuz ve doyurucu bir alternatif olarak görülüyor. Oysa ki, pilav da tam bir kalori bombası şeklinde. Üstelik protein değeri de oldukça düşük. Bazen eklenen tavuk eti ve/veya nohut kısmen protein takviyesi sağlasa da, bu durum pilavın kalori içeriğini pek değiştirmiyor.

Bir cevap yazın