Yalancı hipertansiyon sanıldığından sık

YALANCI HİPERTANSİYON SANILDIĞINDAN SIK

Paylaşın
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
image_pdfPDF olarak indirimage_printYazdır

Günlük yaşamda vücudun gereksinimine uyumlu olarak kan basıncı yükselir  ve düşer. “Günlük kan basıncı değişiklikleri” olarak tanımlanan bu hareketlenmenin yeterli süre izlenmemesi veya kan basıncı ölçümünün usulüne uygun yapılmaması hatalı hipertansiyon tanısı konulmasına ve çok sayıda kişinin hipertansiyon hastası  olmadığı halde tedavi almasına yol açar ve bu durum “Yalancı hipertansiyon” olarak adlandırılır.

Yalancı hipertansiyon sıklığı

Genetik ve çevresel faktörlerin de etkisiyle gelişen ve vücutta çeşitli organ hasarlarına yol açan kalıcı kan basıncı yükselmesi anlamına gelen hipertansiyon, dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli bir sağlık sorunu olarak dikkat çeker. Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması 18 yaş üstündeki erişkinlerde her 3 kişiden birisinin hipertansiyon hastası olduğunu vurgulamaktadır. Ancak hipertansiyon tanısı alıp tedavi görmeye başladığı halde, aslında hipertansiyonlu olmayan “yalancı hipertansiyon” hastaları da bulunmaktadır. Günlük yaşamda vücudun gereksinimlerine uyumlu olarak düşen ve yükselen kan basıncı değişiklikleri eğer yeterli süre izlenmezse yanlış tanıya neden olabilir. Bu nedenle bir çok kişi gereksiz yere tedavi almak durumunda kalmaktadır. Dolayısıyla tek bir muayene ve ölçüme güvenerek hipertansiyon tanısı konulması mümkün değildir.

Her üç hipertansiyon tanısından biri yalancı hipertansiyon olabilir

Yalancı hipertansiyon sorunu ile karşı karşıya kalan kişilerin sayısı az değildir. 35-40 yaş arasında hipertansiyon hastası olduğu sanılan kadınların sadece % 15’i, erkeklerin ise sadece % 30’u gerçek hipertansiyon hastasıdır. Genel olarak bakıldığında da, hipertansiyonlu olduğunu zanneden her üç kişiden biri aslında tansiyon hastası değildir.

Doğru tanı hastalığın seyrini belirler

Yalancı hipertansiyon tablosunun ortaya çıkış nedeni hipertansiyon tanısında acele edilmesi, gerekli yöntemlerden yararlanılmaması ve kan basıncı ölçümünün uygun yapılmaması şeklinde belirlenebilir. Doğru teşhis için en az üç muayene ve başka tetkikler yapılması gereklidir. Bu muayeneler sonucunda elde edilen veriler soru işareti yaratıyorsa dördüncü ve beşinci muayeneler de gerekli olabilir. Ancak, diyabet ve kronik böbrek yetersizliği gibi durumlarda hipertansiyon teşhisi daha kolaydır. 

Hipertansiyon tanısı için tek ölçüm yetmez
Hipertansiyon tanısı için tek ölçüm yetmez

Hipertansiyonun etkisi vurunca kesen bir balta değil, zamanla etki eden bir zımpara gibidir

Yani daha önceden sorunu olmayan bir kişide kan basıncının yükselmesiyle beyin kanaması veya kalp krizi ortaya çıkmaz ama uzun süreden beri  hipertansiyon hastası olan ve uygun tedavi almayan kişilerde damarlarda oluşan hasar sonucunda inme, beyin kanaması, kalp krizi veya benzeri başka sorunlar ortaya çıkabilir.

Kan basıncı nasıl doğru ölçülür?

Ambulatuar kan basıncı ölçüm yönteminin (tansiyon holteri) maliyetli ve zahmetli olması nedeniyle her hastada uygulanması zordur. Buna karşılık, maliyet-yarar ilişkisine bakıldığında usulüne uygun yapılan ev ölçümleri  daha ucuza gelir ve genellikle istenen bilgiyi verir. Uygun kan basıncı ölçümü için uluslararası onayı olan bir cihaz seçilmeli ve doğru ölçüm şartlarına dikkat edilmeli. Doğru kan basıncı ölçümü için aşağıda sayılan gerekli koşullar sağlanarak ölçüm yapılması en doğrusudur, aksi durumda ölçüm sonucuna güvenilemez.

Yalancı hipertansiyon tanısında yöntemine uygun yapılan ev ölçümleri çok yararlıdır.
Yalancı hipertansiyon tanısında yöntemine uygun yapılan ev ölçümleri çok yararlıdır.
  • Ölçüm, özel bir neden yoksa haftada iki veya üç defa sabah yataktan kalktıktan yarım saat sonra  yapılmalı ve ölçümden önce 10 dakika mutlaka dinlenmeli
  • Kişi sessiz ve rahat bir ortamda bulunmalı, ortam ne sıcak ne soğuk olmamalı
  • Ölçüm sırasında kişi sırtı arkaya dayanmış, ayakları yere basıyor ve ön kol çukuru kalp hizasında destekleniyor konumda olmalı
  • Kişi ölçümden en az yarım saat önce nikotin, kafein veya yemek faktörlerinden uzaklaşılmalı
  • Ölçümden en az yarım saat önce tuvalet ihtiyacı giderilmeli
  • Egzersiz yapılıyorsa, ölçümden yarım saat önce bitirilmeli
  • Kişi ölçüm sırasında stres altında olmamalı
  • Hasta, hipertansiyon tedavisi görüyorsa ilacını kullanmadan yarım saat önce ölçüm yapılmalı
  • Ölçüm sırasında konuşulmamalı
  • Üst koldan ölçüm yapan, hastanın kol kalınlığına göre ayarlanmış ve kalibrasyonu iyi bir cihaz seçilmeli.

Hatalı kan basıncı ölçümlerinin % 90 üzerindeki kısmı cihaza değil, doğru ölçüm kurallarına uyulmamasına bağlıdır. Zaten, bu şekilde yapılan yanlış ölçümler hatalı hipertansiyon tanısına, gereksiz ilaç kullanımına ve gereksiz acil servis ziyaretlerine yol açar. O nedenle, yalancı hipertansiyon ile uğraşmamak için usulüne uygun tansiyon ölçümü yapmayı öğrenmek gereklidir.

İlgili konular
Tansiyon nedir?
Gizli tuz kaynakları

image_pdfPDF olarak indirimage_printYazdır
Sosyal Medya Bağlantılarımız

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön