Karaciğeri koruyan gıdalar

KARACİĞERİ KORUYAN GIDALAR

Paylaşın
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
image_pdfPDF olarak indirimage_printYazdır

Bugünlerde muhtemelen çok duyduğunuz bir söz “karaciğer yağlanması“. Karaciğer yağlanmasının beslenme bozukluğu ve hareket azlığından diyabete, diğer metabolizma bozukluklarına, alkole ve diğer toksik etkilere uzanan bir dizi nedeni mevcuttur. Bu nedenler ve karaciğer yağlanmasının incelenmesi başka bir yazının konusu. Bu yazıda ise karaciğeri koruyan gıdalar nelerdir ve karaciğer için nasıl beslenmek gerekir gibi konulardan söz edeceğiz.

Karaciğeri koruyan gıdalar

Yediklerimiz, bize enerji ve yapıtaşı sağlamanın yanı sıra dokularımız için gerekli makro ve mikrobesleyicileri de içerirler. Bu nedenle gıdalar bir tedavi öğesi gibi de görülebilir. Özellikle karaciğer gibi vücudun kimya laboratuarı konumunda olan ve alınan her gıdanın mutlaka uğradığı bir organda bunun önemi daha büyüktür.

Karaciğer açısından şeker, doymuş ve trans yağlar, kalori yükü, alkol, çeşitli toksinler gibi karaciğeri yoran ve yağlanmasına yol açan etkenlerden korunmak daha büyük öneme sahipse de, beslenmede karaciğeri koruyan gıdalar büyük önem taşır.

Kahve

Çok sık tüketilen bir içecek olan kahvenin karaciğeri yağlanmadan koruyucu etkisi vardır. Kahvenin bu etkisi kafeinle değil, kahvenin yapısındaki antioksidanlarla ilgilidir. Kahve aynı zamanda karaciğeri toksinlere karşı da korur.

Kahve karaciğeri koruyan gıdalar arasındadır.
Kahve karaciğeri koruyan gıdalar arasındadır.

Yeşil çay karaciğeri koruyan gıdalar içinde önemli bir içecek

Yeşil çay karaciğerdeki yağlanmayı ve toksik etkiyi engelleyici özelliğe sahiptir. Yeşil çayın bu etkisi kafeinden bağımsızdır. Yeşil çayın başka pek çok sağlık yararı da vardır. İştahı keserşeker hastalığı, hipertansiyon ve kolesterol yüksekliği ile mücadeleyi kolaylaştırır. Ancak bu etkiler yeşil çayın çay olarak içilmesi durumunda görülür, yeşil çay ekstrelerinde görülmez. Yeşil çay ekstreleri aksine toksik etki gösterebilir.

Yeşil çay en iyi zayıflama yardımcılarından biridir.
Yeşil çay en iyi zayıflama yardımcılarından biridir.

Sarımsak

Karaciğer yağlanması olan kişilerde sarımsak tüketimini arttırmanın vücuttaki kas kütlesini etkilemeksizin yağ kütlesini azalttığı gösterilmiştir. Sarımsak tozunda da benzer etki mevcuttur. Vücuttaki yağ kütlesinin azalması karaciğerdeki yağ yükünün de azalmasını sağlamaktadır.

Karaciğeri koruyan gıdalar arasındaki sarımsak
Karaciğeri koruyan gıdalar arasındaki sarımsak

Orman meyveleri

Böğürtlen, ahududu, yaban mersini, taflan ve benzeri koyu renkli orman meyveleri içerdikleri polifenoller sayesinde karaciğer yağlanmasından koruyucu etki gösterirler. Doğal olarak, bu meyvelerin etkileri taze veya donmuş tüketildiklerinde daha belirgindir. Bu meyvelerin karaciğer koruyucu etkilerinin olması, bu meyvelerle yapilan reçellerin, tatlıların veya hamurişlerinin de yararlı olduğu anlamına gelmez.

Orman meyveleri karaciğer koruyucu polifenoller içerir
Orman meyveleri karaciğer koruyucu polifenoller içerir

Üzüm

Üzüm, içerdiği antioksidanlar sayesinde karaciğeri koruyucu etki gösterir. Bu etki en fazla üzüm çekirdeğinde belirgin olduğundan, çekirdekli üzüm tüketimi tercih edilmelidir. Üzüm çekirdeği ekstreleri ve çiğ tüketilmek şartıyla üzüm çekirdeği yağı da benzer etki gösterir.

Üzüm güçlü antioksidanlar içerir.
Üzüm güçlü antioksidanlar içerir.

Greyfurt karaciğeri koruyan gıdalar arasında

Greyfurt içinde bulunan naringin ve naringenin isimli maddeler karaciğeri toksinlerden koruyucu ve yağlanmayı önleyici etki gösterirler. Bu etki kırmızı greyfurtta daha belirgindir.

Kimi ilaçların karaciğerde greyfurt ile etkileşime girmeleri dolayısıyla etkinlikleri değişebileceği için, kan sulandırıcılar başta olmak üzere ilaç kullananların bu konuda doktorlarına danışması yararlıdır.

Kırmızı greyfurt daha yararlıdır.
Kırmızı greyfurt daha yararlıdır.

Kaktüs meyvesi (dikenli incir)

Dikenli incir ve babutsa adlarıyla da bilinen kaktüs meyvesi içerdiği bileşikler etkisiyle karaciğeri koruyucu etki gösterebilmektedir. Ancak bu meyve ile yapılan çalışmaların çoğu meyvenin ekstreleri ile yapılmıştır. Taze meyvede de aynı etkinin olup olmadığı araştırılmaya muhtaçtır.

Kaktüs meyvesi (dikenli incir)
Kaktüs meyvesi (dikenli incir)

Yulaf

Yulaf eriyebilen liflerden çok zengindir ve bu şekilde barsakta kitle teşkil eder, barsaktaki yararlı bakterileri besler ve karaciğer için toksik maddelerin barsaktan emilmesini azaltır. Aynı zamanda, yulaftaki beta glukanlar karaciğerde yağ depolanmasını engellediği gibi, vücuttaki iltihabi reaksiyonları da azaltır.

Yulaf ezmesi beta glukanları içerir
Yulaf ezmesi beta glukanları içerir

Enginar karaciğeri koruyan gıdalar arasında önde gelir

Enginarda bulunan cynarin ve silymarin isimli iki antioksidan karaciğerin toksinlerden korunmasına destek olur ve yoksinlerin karaciğerden geçip vücuda dağılmasını engellemeye yardımcı olur. Yine enginarda bulunan polifenoller ve asitler de karaciğeri toksinlerden arındırmaya destek olur ve safra üretimini destekler.

Enginar karaciğeri koruyan gıdalar arasında başta gelir
Enginar karaciğeri koruyan gıdalar arasında başta gelir

Ceviz ve badem

Cevizde ve bademde bol miktarda L-arginin bulunur ve arginin protein metabolizmasının toksik atıklarından amonyağın karaciğerde nötralize edilmesini destekler. Cevizde bulunan glutatyon ve omega-3 yağ asitleri de toksinlerin karaciğerden arındırılmasına katkıda bulunur.

Ceviz ve badem karaciğeri destekler
Ceviz ve badem karaciğeri destekler

Elma, armut ve ayva

Armutta, ayvada ve elmada şekerinizi ve kolesterolünüzü düşürmeye yardımcı olan ve pektin adı verilen, eriyebilen lifler bulunur. Armuttaki ve ayvadaki lif miktarı elmadakinin iki katıdır. Ayrıca bu meyvelerdeki malik asit ve polifenoller karaciğerin yağlanmasını azaltan ve toksinlere karşı korunmasını kolaylaştıran bileşiklerdir.

Elma, armut ve ayva tok tutar
Elma, armut ve ayva tok tutar

Çeşitli bitkisel karaciğeri koruyan gıdalar

Yukarıda sayılanlar dışında kalan çeşitli bitkisel gıdalar da karaciğeri korumak açısından son derece yararlıdır ve dengeli bir diyet içinde tüketilmeleri ihmal edilmemelidir. Bu bitkisel gıdalar aşağıda sayılmıştır.

  • avokado
  • muz
  • arpa
  • pancar ve pancar suyu
  • brokoli, karnabahar, lahana, brüksel lahanası
  • esmer pirinç

  • havuç
  • incir
  • pazı, karalahana, marul gibi yeşil yapraklı sebzeler
  • limon
  • papaya
  • karpuz

Yağlı balıklar ve omega-3 yağ asitleri

Yağlı balıklarda bulunan omega-3 yağ asitlerinin enflamasyonu ve karaciğer yağlanmasını azaltmaya yardımcı olduğu saptanmıştır. O nedenle, haftada iki kez somon veya uskumru gibi yağlı balıklardan tüketilmesi önerilmektedir. Yağlı balıklar herhangi bir nedenle tüketilemiyorsa, yerine omega-3 yağ asitleri içeren kapsüller kullanılabilir.

Somon ve uskumru gibi balıklar omega-3 içerir
Somon ve uskumru gibi balıklar omega-3 içerir

image_pdfPDF olarak indirimage_printYazdır
Sosyal Medya Bağlantılarımız

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön