TANSİYON NEDİR

Kan basıncı ölçümü
Paylaşın
  • 46
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    46
    Shares

Tansiyon diye kısaca söylediğimiz kavramın asıl adı “arter kan basıncı”dır. Arter atardamar anlamına gelir, yani arter kan basıncı deyimi atardamarlar içinde dolaşan kanın damar duvarına yaptığı basıncı ifade eder. Bildiğiniz gibi, atardamar sistemi kalbin pompaladığı kanın dokulara ulaştırılmasını sağlar. Bu nedenle, arter kan basıncı, ki bundan sonra kısaca kan basıncı diyeceğiz, kanın doku ve organlara ulaşmasını sağlayan basınçtır. Tıpkı, şehir suyunun üst katlara ulaşmasını sağlayan apartman hidroforları gibi. Kısacası, tansiyon nedir sorusunun cevabı, tansiyon atardamarların içindeki basınçtır şeklindedir.

Kan basıncını düzenleyen hidrodinamik kurallar

Kan basıncını düzenleyen faktörleri incelemeye hidrodinamik kuralları ile başlamak gerek. Boruda akan sıvılarla ilgili olarak  hareket halindeki akışkan taneciklerinin hızı ile akışkanın uyguladığı basınç arasında ters orantı vardır. Bir borudan akan akışkan, borunun farklı kesitlerinde farklı hızlarda akar. Akışkanlarda süreklilik ilkesine göre bir boruda akan akışkanın hızı, borunun kesitinin daraldığı yerde artar ama borunun içindeki basınç düşer. Buna Bernouilli ilkesi denir. Biz damarların içindeki basınçtan bahsettiğimize göre damarın çapı ve damarın içindeki kan miktarı damarın içindeki basıncı belirler. Bu basıncı ayrıca kalbin atım gücü, kalbin pompalama hızı, damar sisteminin hacmi, damar duvarının esnekliği, uç damarların direnci ve kanın yoğunluğu (viskositesi) etkiler.

Büyük ve küçük tansiyon nedir?

Her kalp vurusu (sistol) sırasında damar sistemine atılan kan miktarı dolayısıyla kan basıncı artar (sistolik kan basıncı/büyük tansiyon), iki kalp vurusu arasındaki dönemde (diastol) kan basıncı daha düşük olur (diastolik kan basıncı/küçük tansiyon). Sistolik kan basıncını kalbin attığı kan hacmi, diastolik kan basıncını da doku beslenmesini ayarlayan kılcal damar öncesi atardamarların direnci (periferik direnç) belirler.

Sistolik ve diastolik tansiyon nedir? 
Atardamarlar içinde kalbin kasılması sonucu erişilen en yüksek basınca sistolik (büyük) kan basıncı, kalbin gevşemesi sırasındaki en düşük basınca da diastolik (küçük) kan basıncı denir.
Atardamarlar içinde kalbin kasılması sonucu erişilen en yüksek basınca sistolik (büyük) kan basıncı, kalbin gevşemesi sırasındaki en düşük basınca da diastolik (küçük) kan basıncı denir.

Sistolik ve diastolik kan basınçları arasındaki farka “nabız basıncı” adı verilir. Sistolik ve diastolik kan basınçlarının bir kalp döngüsü sırasındaki ortalamasına da “ortalama kan basıncı” denir ve kabaca nabız basıncının ⅓’ünün diastolik kan basıncına eklenmesiyle bulunur.

Günlük kullanımda kan basıncı dendiği zaman üst koldan indirekt olarak ölçülen kan basıncı anlaşılır ve sistolik/diastolik kan basıncı olarak ve milimetre cıva (mmHg) olarak ifade edilir.

Çeşitli atardamarlarda tansiyon nedir?

Kan basıncının en yüksek olduğu yer aorta’dır. Daha sonra çevre damarlara gidene kadar damar çapı küçüldükçe Bernouilli kuramı gereği atardamardamar içindeki basınç da düşer ve kapillerler (kılcal damarlar) seviyesinde 20 mmHg’a kadar iner.

Çeşitli atardamarlarda tansiyon nedir? 
Aortada en yüksek seviyede olan kan basıncı, damarlar dallanıp damar çapı inceldikçe düşer
Aortada en yüksek seviyede olan kan basıncı, damarlar dallanıp damar çapı inceldikçe düşer

İlgili bağlantılar
Avrupa Hipertansiyon Derneği Kılavuzu
Adrenal yorgunluk nedir?

Sosyal Medya Bağlantılarımız
TANSİYON NEDİR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön